Dùng máy băm nghiền đa năng 3A, băm nhỏ nguyên liệu. Trong quá trình băm loại bỏ dây lá già, vàng, thối ủng hoặc lá thân khô.

Lưu ý: Nên thu cắt dây khoai lang hoặc ngọn, lá cây lạc vào cuối ngày hôm trước để tránh ướt do nước mưa hoặc sương đêm (thức ăn xanh ướt dễ bị thối). Và thuận tiện hơn trong việc băm nguyên liệu vào buổi sáng sớm, để sau đó đưa ra phơi héo. Nếu chưa băm và chưa phơi kịp thì phải rải đều thành lớp mỏng trên sân, hè, nền nhà để tránh nguyên liệu hô hấp của lá cây sẽ làm hao hụt chất dinh dưỡng.

2. Công đoạn phơi héo nguyên liệu
Phơi héo là một bước rất quan trọng để làm giảm hàm lượng nước của những loại dây lá, rau, bèo có chứa nhiều nước như các loại đã giới thiệu ở bảng 11. Phải tiến hành phơi ngay sau khi băm để tránh thất thoát chất dinh dưỡng do quá trình hô hấp.
Trong quá trình phơi héo, bà con đảo đều để nguyên liệu héo nhanh và héo đều. Phụ thuộc vào điều kiện thời tiết, khối lượng và độ dày của nguyên liệu phơi, thời gian phơi có thể kéo dài từ 1-4 giờ để giảm 40-45% nước.
Ví dụ: có 100 kg dây lá khoai lang tươi, sau khi phơi héo với mức độ thích hợp, lượng nước hao hụt là 40- 45 Kg, còn lại 55- 60 Kg dây lá héo.
Sau khi phơi héo xong, thu nguyên liệu để vào chỗ râm, mát cho nguội hẳn rồi mới tiến hành cân và ủ. Không phải phơi héo lá sắn và ngọn lá lạc vì những nguyên liệu này có chứa ít nước hơn (Hàm lượng nước trong lá sắn tươi là 74,26%, và của ngọn lá lạc là 79,25%).
3. Công đoạn cân nguyên liệu
Cân dây lá đã băm nhỏ và phơi héo rồi tính toán và cân khối lượng cần thiết của các phụ gia (tinh bột và muối) theo công thức 1.
Sau khi cân, để riêng các loại nguyên liệu.
Công thức 1: 100 Kg dây lá héo đã băm nhỏ + 5 Kg mật hay rỉ đường + 10 Kg cám gạo + 0, 5 Kg muối.
Chú ý: Nếu không có sẵn cám gạo thì có thể dùng bột ngô hoặc bột sắn để thay thế.
4. Công đoạn đảo trộn
- Bước 1: Trộn tinh bột (cám gạo hoặc bột ngô hoặc bột sắn) với muối để cho các hạt muối được tơi ra và phân phối đều trong khối thức ăn ủ, tạo môi trường có độ mặn đều cho quần thể vi sinh vật.
- Bước 2: Sau đó trộn đều nguyên liệu đã băm với hỗn hợp tinh bột, rỉ mật và muối ăn. Thực hiện bằng tay, nếu trộn và ủ nhiều thì có thể dùng xẻng.
5. Công đoạn đóng bao, lèn chặt
Hỗn hợp nguyên liệu ủ được cho vào bao có hai lớp: bao ni lông ở trong và bao dứa ở ngoài. Như đã nêu ở trên, bao ni lông có tác dụng duy trì điều kiện yếm khí. Bao dứa có tác dụng chịu tải cho khối thức ăn ủ khi di chuyển và bảo vệ bao ni lông không bị thủng, rách (nếu bao ni lông bị thủng, không khí lọt vào là thức ăn ủ sẽ bị hỏng). Theo kinh nghiệm, bà con nên dùng bao có kích thước đủ chứa được 25-30 Kg thức ăn ủ (thuận tiện cho gia súc ăn và không làm giảm chất lượng thức ăn ủ).
Dùng tay bốc hoặc dùng xẻng xúc hỗn hợp thức ăn ủ cho vào bao. Sau đó dùng bàn tay hoặc bàn chân lèn chặt để ép không khí trong khối thức ăn ủ ra ngoài. Thực hiện từng lớp dầy 10- 15 cm như vậy cho đến khi đầy bao hoặc hết nguyên liệu.
Chú ý, bà con cho nguyên liệu gần đầy bao (cách miệng bao 15 cm) và buộc chặt. Viết lên bao ngày, tháng ủ và nguyên liệu ủ để biết loại thức ăn ủ trong bao và thời gian có thể sử dụng.
Bà con có thể ủ thức ăn cho vật nuôi trong thùng phuy, chum, vại hoặc những ô bể xây. Tuy nhiên, trong mọi trường hợp vẫn phải dùng bao ni lông để đựng ở trong để đảm bảo điều kiện yếm khí trong suốt thời gian ủ.
6. Cất giữ và bảo quản bao thức ăn xanh đã ủ
Cất giữ các bao thức ăn ủ chua ở nơi khô ráo, thoáng mát, cao, tránh để chuột, bọ cắn rách, thủng bao. Nếu bao bị thủng, thức ăn ủ sẽ bị thối hoặc mốc trắng.
Lưu ý: Kiểm tra thường xuyên các bao thức ăn ủ trong 3-4 ngày đầu sau khi ủ. Nếu thấy hiện tượng bao bị căng đầy không khí thì phải mở ra, lèn chặt lại để đẩy hết không khí ra, sau đó buộc lại bao.



